1. Home
  2. Knowledge Base
  3. Macrofotografie

Macrofotografie

Met macrofotografie fotografeer je onderwerpen van heel dichtbij. Je maakt bijvoorbeeld kleine insecten heel groot. Van de alledaagse dingen kun je ook hele bijzondere plaatjes maken. Ik ga je wat tips geven om je op weg te helpen, zodat je zelf ook met macrofotografie aan de slag kan gaan.   

Macrofotografie

Macrofotografie, wat is dat?

Je spreekt pas van macrofotografie als het onderwerp op ware grootte op de beeldsensor wordt afgebeeld. De afbeeldingsmaatstaf is dan minimaal 1:1. Hierbij wordt het onderwerp niet vergroot en ook niet verkleind. Bij een beeldverhouding van 1:2 is het sensorbeeld maar de helft van het origineel. Dit noemen we een close-up. Met een verhouding van 2:1 of hoger maak je de werkelijkheid groter. Hele kleine details kun je dan enorm vergroten.

Macrofotografie

Macro-objectief

Wil je echte macrofoto’s gaan maken met de beste resultaten voor scherpte, kleur en contrast, dan kun je dus het beste een macro-objectief aanschaffen, want hiermee haal je de 1:1-vergroting. Deze vergroting is groter dan bij andere lenzen, waardoor je kleine onderwerpen mooi vast kunt leggen. Vaak zijn macro-objectieven lichtsterk, waardoor ze bij weinig licht goed presteren en je dus heel makkelijk een onscherpe achtergrond krijgt. Veel van deze objectieven (vooral die met een brandpuntsafstand rond de 100mm) doen het ook heel goed als portretobjectief. Daarnaast is het verstandig om altijd de zonnekap te gebruiken, ook bij bewolkt weer of binnenshuis. Deze voorkomt hinderlijke reflecties, die je vaak pas achteraf op je computer ziet.

Macrofotografie-objectief
Canon-EF-100mm-f2.8L-Macro-IS-USM-objectief

Goedkopere alternatieven

Gelukkig zijn er ook nog een aantal goedkopere alternatieven. Zeker als je nog niet zeker weet of macrofotografie wel echt iets voor jou is. Ik ga je een aantal mogelijkheden geven waarmee je ook macro- of close-upfoto’s kunt maken.

1. Macro-omkeerring

Je kunt een een macro-omkeerring plaatsen. Dit is een adapter die je op je body plaatst, waar je omgekeerd je objectief op plaatst. Nu kun je macrofoto’s gaan maken. Dit is een hele goedkope oplossing en kost tussen de €15,- en €25,-. Doordat je het objectief omgekeerd plaatst zul je wel handmatig scherp moeten stelle. De autofocus werkt dan namelijk niet meer.

Macrofotografie
Omkeerring

2. Macrofilter/voorzetlens

Door gebruik te maken van een dioptrievoorzetlens/macrofilter kun je ook macrofoto’s maken. Het is eigenlijk een soort brillenglas die verkrijgbaar is in verschillende sterktes van +1 tot +10. De voorzetlens kun je heel makkelijk op je objectief schroeven. Daardoor kun je dichter op je onderwerp scherpstellen. Hoe lager de waarde hoe dichter je op je onderwerp kunt komen en hoe groter je het onderwerp in beeld kunt krijgen. Voorzetlenzen zijn al te koop vanaf ongeveer € 20,-. Door het gebruik van een voorzetlens heb je geen lichtverlies, maar de scherpte loopt wel terug. Het is beter om dan niet met een groot diafragma (klein getal) te fotograferen en het diafragma een aantal stops te verkleinen. De automatische scherpstelling kan ook niet meer helemaal betrouwbaar zijn en het is daarom aan te raden om handmatig scherp te stellen. Voorzetlenzen zijn verkrijgbaar in verschillende kwaliteiten. Een standaard voorzetlens bestaat uit één bolle lens. Wil je wat meer kwaliteit, dan is het verstandig om een achromatische voorzetlens aan te schaffen. Deze voorzetlens bestaat uit twee lenselementen en corrigeren elkaars afwijkingen. Chromatische aberratie (kleurschifting en paarse randjes) worden daarmee verminderd.

Macrofotografie-marumi-macro-3-filter-dhg-49-mm-full
Macrofilter
Macrofotografie

3. Tussenringen

Voor macrofotografie kun je ook extension tubes, ofwel tussenringen plaatsen tussen de body en het objectief. Er komt dus meer afstand tussen de sensor en het objectief, waardoor je dichter op het onderwerp kunt komen om scherp te stellen. Vaak worden deze verkocht in een set van drie stuks met verschillende diktes. Deze kosten ongeveer tussen de €150,- en €250,- per set. De maat van de ring bepaalt de vergroting. Je verliest geen kwaliteit omdat deze ringen geen glaswerk bevatten. Ze zijn hol.

Macrofotografie-tussenring
Tussenring

4. Teleconverter

De teleconverter kun je eveneens erg goed gebruiken voor macrofotografie. De teleconverter is ook een ring, maar dan met een ingebouwd lenselement. Deze is eigenlijk bedoeld om het brandpuntsafstand van je objectief te verlengen, maar je kunt hem dus ook prima gebruiken bij macrofotografie. Het objectief die je op je teleconverter plaatst is bepalend voor de beeldkwaliteit. De prijs van een teleconverter ligt tussen de €200,- en €500,-.

Macrofotografie-teleconverter
Teleconverter

Statief

Bij macrofotografie is een statief eigenlijk onmisbaar. Wil je laag bij de grond macrofoto’s maken gebruik dan eventueel een zakje gevuld met bijvoorbeeld rijst. Hier kun je dan makkelijk je camera op zetten. Maar misschien kan jou statief wel heel laag bij de grond ingesteld worden. Gebruik bij een laag standpunt eventueel je draaibaar schermpje of de app op je telefoon als je de mogelijkheid hebt. Heb je geen draaibaar schermpje of app op je telefoon, dan zul je zelf op de grond moeten gaan zitten. Zorg dat je altijd een vuilniszak in je camera tas hebt zitten voor dit soort situaties. Stel eventueel een zelfontspanner in om beweging te voorkomen en zet de stabilisatie uit als je vanaf het statief/de grond fotografeert.

Macrofotografie

De instellingen

Diafragma

Bij macrofotografie is de scherptediepte altijd heel erg klein, omdat je heel dicht op je onderwerp zit. Gebruik daarom een kleiner diafragma (groter getal), f/11 bijvoorbeeld, als je zeker wilt weten dat je hele onderwerp scherp is. Bij een groot diafragma zal het onderwerp al snel onvoldoende scherp zijn door de kleine scherptediepte.

Sluitertijd

Bij het gebruik van een kleiner diafragma moet je wel de sluitertijd goed in de gaten houden. Let erop dat deze snel genoeg is, minimaal 1/100. Maar dat ligt ook een beetje aan het objectief wat je gebruikt. Een snellere sluitertijd kan nooit kwaad. Is je onderwerp erg bewegelijk, dan is een snellere sluitertijd noodzakelijk. Een statief is aan te raden, zeker bij onderwerpen die niet bewegen.

ISO

Probeer de ISO zo laag mogelijk in te stellen bij macrofotografie. Zo voorkom je ruis en krijg je de beste beeldkwaliteit. De sluitertijd en het diafragma zijn wel belangrijker dan de ISO. Dus zet de ISO gerust wat hoger als de sluitertijd te langzaam wordt.

Macrofotografie-blad

Focus stacking

Bij macrofotografie zou je gebruik kunnen maken van focus stacking om meer scherptediepte te krijgen. Bij focus stacking maak je vanuit hetzelfde standpunt meerdere foto’s met verschillende scherpstelpunten. De rest van de instellingen blijven allemaal gelijk. Daarna voeg je, bijvoorbeeld in Photoshop, de afbeeldingen samen, zodat je uiteindelijk één perfect scherpe foto krijgt. Dat is heel secuur werk.

Achtergrond

Bij macrofotografie is het onderwerp of detail erg belangrijk. Zorg ervoor dat je een rustige achtergrond hebt, ook al zal de achtergrond meestal onscherp (bokeh) worden. Zoek naar rustige plekken of patronen. Maak eventueel een paar testfoto’s.

Macrofotografie-achtergrond

Zie ook mijn blog ‘Macrofotografie – verlichting’ en ‘Wazige achtergrond’ voor inspiratie.

Veel plezier! #blijfklikken

Was dit artikel nuttig?