1. Home
  2. Knowledge Base
  3. Scherpstellen

Scherpstellen

Scherpstellen op de juiste manier is erg belangrijk. Maak je een portretfoto, dan is het heel belangrijk dat de ogen scherp zijn. Je moet dus scherpstellen op het oog. Maar hoe stel je dan scherp? Kies je voor handmatig scherpstellen of autofocus? Bij de autofocus zijn er ook nog drie verschillende manieren om scherp te stellen. In dit blog ga ik de verschillende manieren van scherpstellen uitleggen.

Onscherpe foto

Je bent lekker aan het fotograferen geweest, maar je ziet bij het bekijken van je foto’s dat het onderwerp niet scherp is. Dat is natuurlijk erg vervelend. Een onscherpe foto kan komen door onderstaande punten:

1. Je hebt op het verkeerde punt scherpgesteld.
2. Je hebt te maken met bewegingsonscherpte (de camera of het onderwerp heeft bewogen).

Scherpstellen

Automatische stand

Fotografeer je met je camera volledig in de automatische stand, dan bestaat de kans dat je camera op het verkeerde punt scherp gaat stellen.

Semi-automatische of handmatige stand

Door te fotograferen in de semi-automatische of volledig handmatige stand kun je zelf bepalen waar er op scherpgesteld wordt. In beide gevallen heb je dan voor het scherpstellen de keuze tussen autofocus en handmatig scherpstellen.

Autofocus

Maak je gebruik van de autofocus, dan zie je in je zoeker een aantal puntjes. Dit zijn de scherpstelpunten of focuspunten. Het aantal scherpstelpunten kan per camera en model verschillend zijn. Dit kunnen enkele tot tientallen scherpstelpunten zijn.

Scherpstellen-Canon

Door de ontspanknop half in te drukken, licht het actieve scherpstelpunt op. Meestal is dit automatisch het middelste punt, maar je zult zien dat deze vaak niet de plaats is waar het onderwerp zich bevindt. Je hebt nu de keuze uit twee opties.

1. Kies een ander scherpstelpunt

Je kunt een van de andere scherpstelpunten kiezen (het punt wat op je onderwerp valt). Het actieve scherpstelpunt kun je verplaatsen met de cursor achterop je camera of met een van de wieltjes (zie de gebruikershandleiding van je eigen camera als je er niet uitkomt).

2. Gebruik het middelste scherpstelpunt

Je kunt ook het middelste scherpstelpunt blijven gebruiken en je camera verplaatsen. Dit doe je door de ontspanknop half in te drukken. Je stelt scherp op het onderwerp. Je houdt de knop nu half ingedrukt en beweegt de camera naar je gekozen compositie. Daarna druk je door om de foto te maken.

Mijn advies is om voor de tweede optie te kiezen. Tijdens het fotograferen is het namelijk niet altijd handig om steeds het scherpstelpunt aan te moeten passen. Daarnaast heb je het voordeel dat het middelste scherpstelpunt meestal ook het gevoeligste punt is. De autofocus zal op dit punt vaak beter presteren in moeilijke omstandigheden (bijvoorbeeld bij weinig licht), dan op de andere punten. Probeer zelf uit welke methode voor jou het prettigste werkt.

Autofocusstanden

De meeste camera’s hebben verschillende programma’s voor autofocus (AF). De benaming kan voor ieder merk weer anders zijn. Dit kun je nalezen in de handleiding van je camera.

1. One Shot (Canon) / AF-S (Nikon):

One Shot is voor de meeste situaties prima te gebruiken. Tenzij je onderwerp of je camera nog veel beweegt (en de afstand tot je onderwerp verandert) nadat je scherp gesteld hebt op het onderwerp, zal je onderwerp scherp op de foto komen.

Bij deze autofocusstand kun je makkelijk gebruik maken van het middelste scherpstelpunt en na het scherpstellen kun je de compositie bepalen.

2. AI Servo (Canon) / AF-C (Nikon):

AI Servo gebruik je bij een bewegend onderwerp. Met AI Servo stelt de camera niet eenmalig scherp, maar blijft de camera continu scherpstellen op het onderwerp. Je krijgt in deze stand dan ook geen bevestiging dat de camera scherpgesteld heeft. Na het half indrukken van de ontspanknop blijft de camera scherpstellen op het onderwerp, waarop het gestart is, zolang dit zich onder de beschikbare scherpstelpunten blijft bevinden.

Deze stand is prima geschikt voor bijvoorbeeld sportfotografie. Je camera blijft constant scherpstellen, ook wanneer een onderwerp op je af komt. Je zult wel goed moeten oefenen om in deze mode ook echt veel scherpe foto’s te krijgen.

Met AI Servo kan het verstandig zijn om je scherpstelpunt te verplaatsen wanneer nodig. Kies bijvoorbeeld één van de scherpstelpunten aan de linker- of rechterkant van het midden. Zo houd je van tevoren al rekening met de compositie die je wilt maken. Bij het gebruik van AI Servo kun je de camera ook zelf het scherpstelpunt laten bepalen. De camera gebruikt dan alle scherpstelpunten en probeert zo het onderwerp scherp te krijgen en te houden.

3. AI Focus (Canon) / AF-A (Nikon):

Deze mode combineert de twee andere keuzes. Na het half indrukken van de ontspanknop stelt de camera scherp op het betreffende punt en start in de One Shot-stand. Gaat het onderwerp nu toch bewegen, dan zal de camera de beweging blijven volgen en er voor zorgen dat je onderwerp scherp in beeld blijft. De camera schakelt dan automatisch over naar de AI Servo-stand.

Het scherpstellen met het middelste focuspunt werkt in deze stand ook niet zo goed, aangezien de camera jouw beweging vaak zal zien als een beweging van je onderwerp. De camera gaat dan opnieuw scherpstellen, waardoor je toch vaak nog onscherpe foto’s krijgt. Door vooraf het gewenste scherpstelpunt dat uit het midden staat te kiezen, krijg je een compositie waarbij het onderwerp niet precies in het midden staat. Je kunt hier ook kiezen voor het automatische scherpstelpunt.

Handmatig scherpstellen

Naast bovenstaande methoden heb je ook nog de mogelijkheid om handmatig scherp te stellen. Zet de schakelaar op je objectief op de MF-stand (in plaats van AF-stand). Draai aan de scherpstelring op je objectief om scherp te stellen. Dit vereist best wat oefening om snel en nauwkeurig handmatig scherp te stellen.

Handmatig scherpstellen wordt het meest gebruikt bij onderwerpen die niet bewegen. Bijvoorbeeld bij landschappen of stillevens. Ook wanneer het te donker is, kun je gebruik maken van het handmatig scherpstellen, omdat de camera het dan vaak niet automatisch lukt.

Scherpstellen-Autofocus-AF
Automatisch scherpstellen

Na het lezen van dit blog hoop ik dat het duidelijk is geworden hoe de scherpstelmethodes werken. Bekijk ook eens het blog ‘Scherpstellen – 6 redenen waarom je camera niet scherp stelt!‘.

Veel plezier! #blijfklikken

Was dit artikel nuttig?