Beeldstabilisatie, wat doet dat?

Beeldstabilisatie, wat doet dat?

Beeldstabilisatie is een techniek die kleine bewegingen/trillingen van de fotograaf en/of camera compenseert. Je hebt de ideale omstandigheden om een topfoto te maken. De sluitertijd staat goed ingesteld en de overige instellingen ook. Tenminste dat denk je. Maar dan kom je er thuis achter dat de foto toch niet scherp is. Dat is heel erg frustrerend en een ergernis voor fotografen. Kan dit worden voorkomen? Koop een lens met stabilisatie. Tegenwoordig komt deze techniek ook steeds vaker voor in de camera. Ik ga je uitleggen wanneer je er wel of juist niet wat aan hebt.

Wat is beeldstabilisatie?

Beeldstabilisatie compenseert kleine camerabewegingen. Daardoor kun je bij een stilstaand onderwerp soms een langere sluitertijd gebruiken dan zonder stabilisatie. Er is geen universele veilige grens van 1/50 seconde: brandpuntsafstand, houding, resolutie en de werking van je stabilisatie spelen mee. Controleer je foto op scherpte en verkort de sluitertijd wanneer nodig.

Waar zit de beeldstabilisatie?

Optische stabilisatie verplaatst lenselementen; sensorstabilisatie (IBIS) beweegt de sensor in de camerabody. Sommige combinaties gebruiken beide systemen samen. Daarnaast bestaat elektronische of digitale stabilisatie, vooral voor video.

Optische stabilisatie

Beeldstabilisatie in een objectief zijn een of meerdere lenselementen van glas of hoogwaardig plastic die kleine bewegingscorrecties kunnen maken. Kleine gyroscopen in het objectief registreren bewegingen en geven dit door aan de processor in het objectief. Die stuurt vervolgens de motoren aan die de lenselementen in de tegenovergestelde richting beweegt om de beweging te corrigeren.

Digitale stabilisatie

Digitale stabilisatie corrigeert het beeld met software, bijvoorbeeld door videobeelden te verschuiven en bij te snijden. Dat kan de beeldhoek verkleinen. Het werkt anders dan het fysiek bewegen van lenselementen of de sensor en kan niet alle bewegingsonscherpte achteraf herstellen.

Beeldstabilisatie – termen

Ieder merk gebruikt verschillende termen voor de functie beeldstabilisatie. Hieronder zijn een aantal merken met hun termen genoemd.

• Canon: Image Stabilization (IS)
• Nikon: Vibration Reduction (VR)
• Tamron: Vibration Compensation (VC)
• Sigma:    Optical Stabilizer (OS)
• Sony:      Optical Steady Shot (OSS)

Beeldstabilisatie – voordelen

Fotografeer je veel uit de hand, dan is de beeldstabilisatie erg handig bij:

Langere sluitertijden

Bij langere sluitertijden is beeldstabilisatie een voordeel. Dit geldt vooral in situaties met weinig licht. Doordat je de sluitertijd langer maakt, krijg je meer licht, waardoor je met een lagere ISO-waarde kunt fotograferen. Door de lagere ISO krijg je minder ruis in de foto en zal de beeldkwaliteit beter zijn.

Telelens

Bij het fotograferen met een telelens is beeldstabilisatie een groot voordeel. Met het objectief vergroot je het zoombereik en worden de trillingen van je hand versterkt en dus groter. Hoe meer je inzoomt, hoe groter de bewegingen worden. Door beeldstabilisatie worden deze trillingen verminderd.

Filmen met je camera

Beeldstabilisatie heeft ook een voordeel als je gaat filmen met je camera. Doordat de stabilisator de kleine bewegingen opvangt en rechtzet, krijg je een mooi vloeiend beeld.

Beeldstabilisatie en statief

Controleer bij statiefgebruik de handleiding van je camera en lens. Sommige systemen moeten dan uit, andere herkennen een statief of kunnen actief blijven. Er is geen universele aan/uit-regel. Maak bij twijfel een vergelijking en beoordeel de scherpte op een groot scherm.

Bewegende onderwerpen

Fotografeer je vaak bewegende onderwerpen zoals dieren of mensen in actie tijdens het sporten, dan heb je niet heel veel aan beeldstabilisatie. Beeldstabilisatie compenseert namelijk niet het bewegende onderwerp maar alleen de trilling die jezelf veroorzaakt bij het fotograferen uit de hand. Wil je snel bewegende onderwerpen fotograferen en dus ‘bevriezen’ dan zul je met een snelle sluitertijd moeten werken.

Veel plezier! #blijfklikken

Leer meer over belangrijke fotografie begrippen in onze kennisbank

Wil je verder oefenen met je camera? Bekijk de online fotografie cursus voor de volgende stap.

Nog onscherpe foto’s? Bekijk ook scherpstelmethoden en oorzaken van onscherpte. Voor ondersteuning lees je onze uitleg over camerastatieven.